# Fransızca Saatler: Saat Sorma ve Söyleme Rehberi
Fransızca saatler: Quelle heure est-il sorusu, Il est ile saat söyleme, et quart, et demie, moins le quart, midi, minuit ve à edatının kullanımı.
Canonical URL: https://www.fransizcaogren.com/blog/fransizca-saatler/
Bir trenin kalkışını öğrenmek, sinema için buluşmak ya da randevu saatini doğrulamak… Fransızcada saatler, sayıları gerçek bir konuşmaya dönüştüren ilk konulardan biridir. Temel yapı basittir; fakat “Saat üç.” ile “Saat üçte.” arasındaki ayrım Fransızcada iki farklı kalıp gerektirir.
Bu yazıda saati sormayı, duyduğun cevabı anlamayı ve bir olayın ne zaman gerçekleştiğini söylemeyi adım adım göreceksin. Sayıları henüz rahat kullanamıyorsan önce [Fransızca sayılar yazısına](/blog/fransizcada-sayilar/) göz atabilirsin.
## Fransızca saat nasıl sorulur?
Saati sormanın standart yolu şudur:
**FR:** Quelle heure est-il ?
**TR:** Saat kaç?
Buradaki *quelle*, dişil bir ad olan *heure* ile uyumludur. Soruyu sözcük sözcük Türkçeye çevirmeye çalışmak yerine bütünüyle bir kalıp olarak öğrenmek daha kolaydır.
Gündelik konuşmada sözcük dizilişi daha rahat olan şu biçimi de sıkça duyarsın:
**FR:** Il est quelle heure ?
**TR:** Saat kaç?
İki soru aynı bilgiyi ister. *Quelle heure est-il ?* her durumda kullanabileceğin nötr ve standart biçimdir; *Il est quelle heure ?* ise konuşma diline daha yakındır.
Bir etkinliğin saatini sormak farklıdır. “Saat kaç?” yerine “Saat kaçta?” dediğimiz için sorunun başına *à* gelir:
**FR:** À quelle heure commence le film ?
**TR:** Film saat kaçta başlıyor?
## Tam saatler: *Il est…*
Türkçede yalnızca “Saat üç.” diyebiliriz. Fransızcada tam bir cevap verirken *il est* yapısı kullanılır:
**FR:** Il est trois heures.
**TR:** Saat üç.
Buradaki *il*, belirli bir kişiyi ya da nesneyi göstermez. Saati bildiren kişisiz yapının parçasıdır. Bu nedenle cevap verirken yalnızca *trois heures* demek yerine *Il est trois heures* demeyi alışkanlık hâline getir.
Saat birde *heure* tekil, diğer saatlerde çoğuldur:
| Saat | Fransızca |
|---|---|
| 01.00 | *Il est une heure.* |
| 02.00 | *Il est deux heures.* |
| 07.00 | *Il est sept heures.* |
| 11.00 | *Il est onze heures.* |
Saatin tam olduğunu özellikle vurgulamak için *pile* eklenebilir:
**FR:** Il est neuf heures pile.
**TR:** Saat tam dokuz.
## Çeyrek, buçuk ve dakika söylemek
Dakikaları söylemenin en düz yolu, dakika sayısını saatin ardından getirmektir:
- *Il est huit heures cinq.* — Saat sekizi beş geçiyor.
- *Il est huit heures dix.* — Saat sekizi on geçiyor.
- *Il est huit heures vingt.* — Saat sekizi yirmi geçiyor.
Çeyrek geçe için *et quart*, buçuk için *et demie* kullanılır:
**FR:** Il est sept heures et quart.
**TR:** Saat yediyi çeyrek geçiyor.
**FR:** Il est dix heures et demie.
**TR:** Saat on buçuk.
*Heure* dişil olduğu için bu yapıda *demi* sözcüğü de dişil biçime girer: *une heure et demie*, *dix heures et demie*. Buradaki son *e* yazıda önemlidir.
Bir sonraki saate kalan süreyi belirtmek için *moins* kullanılır. Türkçede 08.45 için “Dokuza çeyrek var” dediğimiz gibi Fransızcada da hedef saat söylenir:
**FR:** Il est neuf heures moins le quart.
**TR:** Saat dokuza çeyrek var.
Benzer biçimde *Il est neuf heures moins dix*, “Saat dokuza on var”, yani 08.50 demektir.
| Saat | Fransızca |
|---|---|
| 07.15 | *sept heures et quart* |
| 07.30 | *sept heures et demie* |
| 07.40 | *sept heures quarante* veya *huit heures moins vingt* |
| 07.45 | *huit heures moins le quart* |
| 07.50 | *huit heures moins dix* |
*Et quart*, *et demie* ve *moins le quart* gündelik 12 saatlik anlatımla kullanılır. Bu nedenle 15.30 için *quinze heures et demie* denmez. Ya 24 saat sistemiyle *quinze heures trente* ya da 12 saat sistemiyle *trois heures et demie* dersin.
## *Midi* ve *minuit*
Öğlen tam on iki için *midi*, gece yarısı için *minuit* kullanılır:
- *Il est midi.* — Saat öğlen on iki.
- *Il est minuit.* — Saat gece yarısı.
Bu iki sözcükle *heure* kullanılmaz: *midi heures* ya da *minuit heures* denmez.
Buçukta küçük ama önemli bir değişiklik vardır. *Midi* ve *minuit* eril adlar olduğu için *demie* değil, *demi* kullanılır:
- *Il est midi et demi.* — Saat öğlen on iki buçuk.
- *Il est minuit et demi.* — Gece on iki buçuk.
Özetle *dix heures et demie*, fakat *midi et demi* dersin.
## 12 saat ve 24 saat sistemi
Fransızcada iki sistem de kullanılır. Gündelik konuşmada 12 saatlik anlatım doğaldır. Saatin sabah mı akşam mı olduğu bağlamdan anlaşılmıyorsa şu ifadeler eklenebilir:
- *sept heures du matin* — sabah yedi
- *trois heures de l'après-midi* — öğleden sonra üç
- *huit heures du soir* — akşam sekiz
Tren ve uçak saatlerinde, resmî programlarda, randevularda ve duyurularda 24 saat sistemi oldukça yaygındır:
**FR:** Le train part à dix-sept heures quarante.
**TR:** Tren 17.40’ta kalkıyor.
| Yazılı saat | 12 saatlik söyleyiş | 24 saatlik söyleyiş |
|---|---|---|
| 08.15 | *huit heures et quart* | *huit heures quinze* |
| 15.30 | *trois heures et demie* | *quinze heures trente* |
| 20.45 | *neuf heures moins le quart* | *vingt heures quarante-cinq* |
Fransızca bir saati belirtmek için İngilizcedeki *a.m.* ve *p.m.* kısaltmalarına ihtiyaç duymaz. Gerektiğinde günün bölümünü söylersin ya da 24 saat sistemini kullanırsın.
## Bir olayın saatini söylemek: *à*
Şimdiki saati bildirirken *Il est…* kullanılır. Bir dersin, trenin ya da buluşmanın hangi saatte olduğunu söylerken ise saatin önüne *à* gelir:
**FR:** Le cours commence à neuf heures.
**TR:** Ders saat dokuzda başlıyor.
- *Nous déjeunons à midi.* — Öğlen yemek yiyoruz.
- *Le magasin ferme à dix-neuf heures.* — Mağaza saat 19.00’da kapanıyor.
- *On se retrouve à huit heures et demie.* — Saat sekiz buçukta buluşuyoruz.
Türkçedeki bulunma durumu eki bu ayrımı görünür kılar: “Saat üç.” bir saat cevabıdır, “saat üçte” ise olayın zamanıdır. Fransızcada karşılıkları *Il est trois heures* ve *à trois heures* olur.
## Saat ile süreyi karıştırma
*Deux heures* hem saat ikiyi hem de iki saatlik bir süreyi anlatabilir. Cümledeki yapı hangi anlamın kastedildiğini gösterir:
**FR:** Le film commence à huit heures.
**TR:** Film saat sekizde başlıyor.
**FR:** Le film dure deux heures.
**TR:** Film iki saat sürüyor.
Başlangıç zamanı belirli bir noktadır ve *à* alır. Süre ise “ne kadar?” sorusuna cevap verir; önüne *à* gelmez.
Bu ayrımı tek cümlede de görebilirsin:
*Le cours commence à neuf heures et dure deux heures.* — Ders saat dokuzda başlıyor ve iki saat sürüyor.
## Kısa bir günlük diyalog
> « À quelle heure commence le film ? »
> « À vingt heures quinze. »
> « On se retrouve à dix-neuf heures quarante-cinq ? »
> « D'accord. Devant l'entrée du cinéma ? »
> « Oui, devant l'entrée. À tout à l'heure ! »
— Film saat kaçta başlıyor?
— 20.15’te.
— 19.45’te buluşalım mı?
— Tamam. Sinemanın girişinde mi?
— Evet, girişte. Sonra görüşürüz!
Burada program saati olduğu için 24 saatlik söyleyiş kullanılıyor. Aynı konuşma daha gündelik bir bağlamda *huit heures et quart* ve *huit heures moins le quart* biçimleriyle de kurulabilir.
## Sık yapılan hatalar
1. **Cevapta *il est* yapısını unutmak:** Tam bir cevapta yalnızca *trois heures* yerine *Il est trois heures* de.
2. **Saat birde çoğul kullanmak:** *une heures* değil, *une heure*.
3. **Buçukta uyumu unutmak:** *huit heures et demi* değil, *huit heures et demie*.
4. ***Midi* ve *minuit* ile yanlış uyum yapmak:** *midi et demie* değil, *midi et demi*.
5. **Olay saatinden önce *à* kullanmamak:** *Le cours commence neuf heures* değil, *Le cours commence à neuf heures*.
6. **Sürenin önüne *à* getirmek:** *Le film dure à deux heures* değil, *Le film dure deux heures*.
7. **İki sistemi karıştırmak:** *quinze heures et quart* yerine *quinze heures quinze* ya da *trois heures et quart*.
## Kendini dene
1. 01.00’i tam bir Fransızca cümleyle yaz.
2. 06.30’u 12 saat sisteminde söyle.
3. 08.45’i *moins* kullanarak söyle.
4. “Tren saat 17.20’de kalkıyor.” cümlesini Fransızcaya çevir.
5. Boşluğu doldur: *Le concert commence ___ vingt heures.*
6. Hatayı düzelt: *La réunion dure à trois heures.*
Cevapları göster
1. *Il est une heure.*
2. *Il est six heures et demie.*
3. *Il est neuf heures moins le quart.*
4. *Le train part à dix-sept heures vingt.*
5. *à*
6. *La réunion dure trois heures.*
Fransızca saatleri kullanmak için üç ayrımı koruman yeterlidir: Şimdiki saat *Il est…* ile, bir olayın saati *à* ile, süre ise edatsız söylenir. Çeyrek ve buçuk ifadelerini 12 saatlik konuşma sistemiyle; doğrudan dakika okumayı ise 24 saatlik programlarla birlikte çalış. Ardından bir haftalık plan hazırlayıp saatleri [günler, aylar ve mevsimler](/blog/fransizca-gunler-aylar-mevsimler/) ile birleştir: *mardi à neuf heures*, *samedi à quinze heures trente*…