İçeriğe geç

Önceki Gelecek Zaman

B2

Önceki gelecek zaman (futur antérieur), gelecekteki bir andan daha önce tamamlanmış olacak bir eylemi bildiren birleşik bir zamandır. Bir başka deyişle, geleceğe bakıldığında “o ana kadar bitmiş olacak” denilen işleri anlatır. Birleşik bir zaman olduğu için yardımcı eyleme ihtiyaç duyar: avoir ya da être eyleminin basit gelecek (futur simple) çekimine, asıl eylemin geçmiş ortacı (participe passé) eklenir. Bu ders kuruluşunu, yardımcı eylem seçimini ve kullanım alanlarını ele alır.

Türkçede bu zamana en yakın yapı **“-mış olacak”**tır: j’aurai fini = “bitirmiş olacağım”. İki ayrı kavramı birleştirir — hem gelecek (olacak) hem de o gelecekten bakıldığında tamamlanmışlık (bitirmiş).

Kuruluş

yardımcı eylem (futur simple) + participe passé

Yardımcı eylemlerin basit gelecek çekimi:

özneavoirêtre
je / j'auraiserai
tuaurasseras
il / elle / onaurasera
nousauronsserons
vousaurezserez
ils / ellesaurontseront

Buna asıl eylemin geçmiş ortacı eklenir: parlé (parler), fini (finir), pris (prendre), venu (venir)…

  • avoir ile: J’aurai terminé mon rapport avant midi. (Raporumu öğleden önce bitirmiş olacağım.)
  • être ile: Dans une heure, ils seront déjà partis. (Bir saat içinde çoktan gitmiş olacaklar.)
Yardımcı eylem seçimi ve ortaç uyumu, passé composé ile aynı kurala bağlıdır: sınırlı, kalıplaşmış yer değiştirme/durum listesi (aller, venir, partir, devenir…) ile bütün adılsıl eylemler être alır; listedeki eylemlerde ortaç özneyle uyuşur (elles seront parties). Adılsıl eylemlerin uyumu ayrı çözümleme ister (elles se seront parlé — uyum yok; bkz. çatı). Geri kalan eylemler avoir alır. Tek fark, yardımcı eylemin şimdiki zamanda değil gelecek zamanda çekilmesidir.

Kullanım

Gelecekte bir andan önce biten eylem

En tipik kullanımı, gelecekteki iki eylemden önce gerçekleşeni vurgulamaktır. Bu durumda quand (…-ınca), dès que (…-ir …-mez), une fois que (bir kez …-ınca) gibi bağlaçlarla birlikte görülür; önce biten eylem futur antérieur, sonraki eylem basit gelecek olur.

FR Quand j'aurai fini mes devoirs, je sortirai.
TR Ödevlerimi bitirmiş olunca dışarı çıkacağım.
İki olay da gelecektedir; ama “bitirme” önce tamamlanır. Bu yüzden o eylem futur antérieur (aurai fini), sonraki eylem (sortirai) basit gelecek zaman alır.

Belli bir geleceğe kadar tamamlanma

Gelecekteki bir zaman sınırına kadar bitmiş olacak işleri anlatır. Çoğunlukla avant (…-den önce), d’ici (…-e kadar), dans (… içinde) gibi öğelerle kullanılır.

  • Avant la fin de la semaine, nous aurons signé le contrat. (Hafta bitmeden sözleşmeyi imzalamış olacağız.)

Geçmişe ilişkin tahmin / olasılık

Tek başına, herhangi bir zaman bağlacı olmadan kullanıldığında geçmişe yönelik bir tahmin ya da olasılık bildirir. Türkçedeki “-mıştır” ile karşılanır.

FR Elle n'a pas répondu ; elle aura perdu son téléphone.
TR Cevap vermedi; herhalde telefonunu kaybetmiştir.
Burada gelecekten söz edilmez. Futur antérieur, kanıtı olmayan bir çıkarımı, “büyük olasılıkla olmuştur” anlamını taşır. Bu kullanım daha çok özenli/yazılı dile aittir; günlük konuşmada aynı tahmin çoğu zaman devoir ile yapılır: Elle a dû perdre son téléphone.

Sık yapılan hatalar

  • Yardımcı eylemi şimdiki zamanda bırakmak: quand j’ai fini (bu passé composé) değil, gelecekten söz ediliyorsa quand j’aurai fini.
  • Yardımcı eylemi karıştırmak: partir eylemi être alır — j’aurai parti değil, je serai parti(e).
  • être ile ortaç uyumunu atlamak: elles seront parti değil, elles seront parties.
  • Conditionnel passé ile karıştırmak: tahmin için j’aurai (gelecek) ile geçmişe dönük varsayım için j’aurais (koşul) farklıdır — il aura oublié (herhalde unutmuştur) ≠ il aurait oublié (unutmuş olurdu).
  • Önce biten eylemle sonraki eylemi ters çevirmek: önce tamamlanan futur antérieur, sonraki basit gelecek olmalıdır.