Geçmişte Yakın Gelecek Zaman
Geçmişte yakın gelecek zaman (futur proche dans le passé), geçmişteki bir andan bakıldığında beklenen, yaklaşan ya da niyetlenilen bir olayı bildirir — çoğu zaman “az sonra olacaktı” duygusunu taşır ama katı bir yakınlık şartı yoktur. Yakın gelecek zamanın (futur proche) geçmişe aktarılmış biçimidir. Kuruluşu da ona koşuttur: yalnızca aller eylemi şimdiki zaman yerine imparfait‘ye çekilir.
Türkçedeki karşılığı çoğunlukla “-ecekti” ya da **“tam …-acakken”**tir: j’allais sortir = “tam çıkacaktım”. Sık kullanımlarından biri, gerçekleşmek üzereyken araya başka bir olayın girdiği durumlardır; ama biçimin kendisi kesilme ya da “olmadı” demez — Il savait que tout allait changer cümlesinde değişim pekâlâ gerçekleşmiş olabilir.
Kuruluş
aller (imparfait) + mastar
aller eyleminin imparfait çekimi:
| özne | aller | + mastar | örnek |
|---|---|---|---|
| je / j’ | allais | j’allais partir | |
| tu | allais | tu allais partir | |
| il / elle / on | allait | partir | il allait partir |
| nous | allions | nous allions partir | |
| vous | alliez | vous alliez partir | |
| ils / elles | allaient | ils allaient partir |
Asıl eylem mastar olarak kalır; çekilmez.
Kullanım
Yakın geleceğin geçmişe aktarımı
Yakın gelecekteki (futur proche) bir eylem, anlatım geçmişe taşındığında bu zamana döner: aller şimdiki zamandan imparfait’ye geçer.
FR
Je vais partir. → J'allais partir.
TR
Gideceğim. → Gidecektim.
Tek değişen aller‘ın zamanıdır: vais → allais. Mastar (partir) olduğu gibi kalır.
- Il savait qu’il allait pleuvoir. (Yağmur yağacağını biliyordu.)
- Elle sentait que tout allait changer. (Her şeyin değişeceğini hissediyordu.)
Gerçekleşmek üzereyken kesilen eylem
Tam olacakken araya başka bir olayın girdiği durumlarda çok kullanılır:
FR
J'allais sortir quand on a sonné à la porte.
TR
Tam çıkacaktım ki kapı çaldı.
allais sortir eylemin gerçekleşmek üzere olduğunu, a sonné ise onu kesen olayı anlatır. Türkçe bunu “tam …-acakken / …-acaktım ki” ile verir.
- Nous allions commencer le film, mais une coupure de courant a tout arrêté. (Tam filme başlayacaktık ama bir elektrik kesintisi her şeyi durdurdu.)
Sık yapılan hatalar
- aller‘ı şimdiki zamanda bırakmak: geçmiş çerçevede il va pleuvoir değil, il allait pleuvoir.
- İkinci eylemi çekmek: j’allais partais değil, j’allais partir (mastar kalır).
- Yardımcının zamanını şaşırmak: bu yapının değişkeni aller‘ın imparfait‘de olmasıdır (j’allais partir); je suis allé partir olağan bir kuruluş değildir.
- Tek sözcüklü biçimle (geçmişte gelecek, je partirais) karıştırmak: j’allais partir olayı geçmişteki âna bağlar ve “tam …-acakken” çağrışımını vurgular.