Gelecek Belirtmenin Başka Yolları

Fransızcada gelecek yalnızca basit gelecek (futur simple) ve yakın gelecek (futur proche) ile anlatılmaz. Şimdiki zamanın belli kullanımları ve birkaç kalıplaşmış yapı da geleceğe işaret eder. Bu ders, bu tamamlayıcı yolları bir arada toplar; her birinin kendi ince anlamı vardır.

Bu yapıların çoğu, yakınlık, kesinlik, plan ya da niyet gibi bir ek anlam katar. Seçim tek bir ölçeğe inmez: olayın programlı olup olmadığı, elde kanıt bulunup bulunmadığı ve konuşanın olaya bakışı birlikte belirler.

Şimdiki zamanla gelecek

Kesin sayılan, programlanmış yakın gelecekteki olaylar, bir zaman belirteci eşliğinde şimdiki zamanla (présent) verilebilir. Saat çizelgeleri, randevular ve planlar için çok yaygındır.

Le spectacle commence à vingt heures. (Gösteri saat sekizde başlıyor.)
Lundi prochain, je passe mon examen. (Gelecek pazartesi sınavıma giriyorum.)

FR Demain, je travaille.

TR Yarın çalışıyorum.

Türkçe de kesin bir planı “yarın çalışıyorum” diyerek şimdiki zamanla anlatabilir. Fransızca aynı mantığı kurar; gelecek okumasını çoğu zaman demain gibi bir zaman belirteci sağlar — ama bağlam da yeter: — Tu fais quoi après ? — Je travaille. (— Sonra ne yapıyorsun? — Çalışıyorum.)

être sur le point de + mastar

Bir olayın tam gerçekleşmek üzere olduğunu, çok yakın olduğunu vurgular. Türkçedeki “…-mak üzere olmak” yapısına karşılık gelir.

L’avion est sur le point de décoller. (Uçak kalkmak üzere.)
J’étais sur le point de t’appeler. (Tam seni arayacaktım / aramak üzereydim.)

être près de + mastar

Bir sonuca, bir bitişe az kaldığını belirtir.

Nous sommes près de terminer le projet. (Projeyi bitirmeye az kaldı.)

Niyet bildiren eylemler + mastar

penser, compter ve espérer eylemleri mastarla birlikte gelecekteki bir niyeti ya da beklentiyi anlatır:

Je pense voyager cet été. (Bu yaz seyahat etmeyi düşünüyorum.)
Je compte rester deux jours à Lyon. (Lyon’da iki gün kalmayı planlıyorum.)
J’espère réussir cet examen. (Bu sınavı geçmeyi umuyorum.)

devoir + mastar

devoir eylemi mastarla, planlanmış ya da beklenen bir olayı (“…-ması bekleniyor”) anlatabilir:

La réunion doit commencer à neuf heures. (Toplantının dokuzda başlaması bekleniyor.)

Bu kalıpların hepsinde ikinci eylem mastar kalır; çekilmez. Ayrıca être sur le point de ve être près de yapılarında ilgeç de‘dir — bunu atlamak ya da à ile karıştırmak sık görülen bir hatadır.

Sık yapılan hatalar

Kalıptan sonra çekimli eylem koymak: est sur le point de part değil, est sur le point de partir.
İlgeci düşürmek ya da değiştirmek: sur le point à partir değil, sur le point de partir.
Şimdiki zamana gelecek okumasını dayanaksız yüklemek: Je travaille tek başına “çalışıyorum”dur; gelecek anlamı için demain gibi bir belirteç ya da geleceği kuran bir bağlam gerekir.
penser / compter‘den sonra de eklemek: je pense de voyager değil, je pense voyager (doğrudan mastar).

Yakın Gelecek Zaman Geçmişte Gelecek Zaman