# Plus-que-parfait

Fransızca plus-que-parfait: imparfait'deki yardımcı + participe passé, geçmişin geçmişi, si + plus-que-parfait ile gerçekleşmemiş varsayımlar ve uyum.

Canonical URL: https://www.fransizcaogren.com/dil-bilgisi/fiil-grubu/bildirme-kipi/plus-que-parfait/


**CEFR seviyesi:** B1

Plus-que-parfait, bir olayı geçmişteki bir başka referans noktasından **daha önceye** yerleştirir. Kısaca “geçmişin geçmişi”dir: iki geçmiş olay anlatılırken önce olanı bu zaman verir; çoğu zaman bu, olayın o referans anına gelindiğinde bitmiş olduğu anlamına gelir. Referans noktası her zaman aynı cümlede söylenmez; bağlamdan da anlaşılabilir. Birleşik bir zaman olduğu için yardımcı eylemle kurulur.

> **INFO:** Türkçedeki karşılığı **“-mişti”**dir: *il était parti* = “gitmişti”. Bir olayın, anlatılan başka bir geçmiş olaydan önce bitmiş olduğunu vurgular.


## Kuruluş

**yardımcı eylemin imparfait çekimi + participe passé**

Yardımcı eylemlerin imparfait çekimi:

| özne | avoir | être |
|---|---|---|
| j' / je | avais | étais |
| tu | avais | étais |
| il / elle / on | avait | était |
| nous | avions | étions |
| vous | aviez | étiez |
| ils / elles | avaient | étaient |

Buna asıl eylemin geçmiş ortacı eklenir: *j'avais fini*, *elle était partie*.

Yardımcı eylem seçimi (*avoir* / *être*) ve ortaç uyumu, [passé composé](/dil-bilgisi/fiil-grubu/bildirme-kipi/gecmis-zaman/passe-compose/) ile **aynı** kuraldır: tek fark, yardımcının şimdiki zamanda değil **[imparfait](/dil-bilgisi/fiil-grubu/bildirme-kipi/imparfait/)**'de çekilmesidir. (Adılsıl eylemlerin uyumu yine ayrı çözümleme ister: *elles s'étaient parlé* — uyum yok; bkz. [çatı](/dil-bilgisi/fiil-grubu/fiilde-cati/).)

- *J'avais déjà mangé quand ils sont arrivés.* (Onlar geldiğinde ben çoktan yemiştim.)
- *Nous nous étions couchés tôt ce soir-là.* (O gece erken yatmıştık.)

## Kullanım

### Geçmişte bir olaydan önceki olay

İki geçmiş olaydan önce olanı plus-que-parfait, sonrakini passé composé (ya da imparfait/passé simple) verir.

**FR:** Quand je suis arrivé, il était déjà parti.

**TR:** Ben vardığımda o çoktan gitmişti.

*était parti* (plus-que-parfait) önce gerçekleşeni, *suis arrivé* (passé composé) sonra olanı anlatır. Sıralama: önce gitti, sonra ben geldim.


### Koşul cümlelerinde (gerçekleşmemiş geçmiş)

Geçmişe ilişkin, artık gerçekleşmesi mümkün olmayan varsayımlarda *si*'den sonra plus-que-parfait gelir; sonuç bölümü geçmiş koşulda ([*conditionnel passé*](/dil-bilgisi/fiil-grubu/bildirme-disindaki-kipler/conditionnel/)) olur.

**FR:** Si tu avais étudié, tu aurais réussi.

**TR:** Çalışsaydın başarırdın.

Olmamış bir geçmişi konuşuyoruz: çalışmadı, bu yüzden başaramadı. *si* + plus-que-parfait, sonuç conditionnel passé (*aurais réussi*) kalıbı bu anlamı kurar.


Pişmanlık ve sitemde de kullanılır: *Si seulement j'avais su !* (Keşke bilseydim!)

## Sık yapılan hatalar

- Yardımcı eylemi şimdiki zamanda bırakmak: *j'avais fini* (gitmişti/bitirmişti) ile *j'ai fini* (passé composé) ayrı şeylerdir; “geçmişin geçmişi” için yardımcı **imparfait** olmalıdır.
- **si**'den sonra koşul kipi kullanmak: *Si tu aurais étudié…* yanlıştır; doğrusu **Si tu avais étudié…**. Koşul kipi yalnızca sonuç bölümünde yer alır.
- Yardımcı eylemi karıştırmak: *partir* eylemi *être* alır — *il avait parti* değil, **il était parti**.
- *être* ile ortaç uyumunu atlamak: *elles étaient parti* değil, **elles étaient parties**.