# Şimdiki Zaman

Fransızca şimdiki zaman (présent): üç fiil grubunun çekimi, -ger/-cer yazım değişiklikleri, être/avoir/aller/faire ve présent'ın kullanım alanları.

Canonical URL: https://www.fransizcaogren.com/dil-bilgisi/fiil-grubu/bildirme-kipi/simdiki-zaman/


**CEFR seviyesi:** A1

Şimdiki zaman (*présent de l'indicatif*), bir olayı şu an gerçekleşiyor olarak ya da genel bir gerçek, alışkanlık olarak bildiren temel zamandır. Fransızcanın en sık kullanılan ve diğer zamanların temelini oluşturan çekimidir. Eylemler mastar sonlarına göre üç gruba ayrılır ve her grubun kendi kişi ekleri vardır. Bu ders üç grubun çekimini, yazım değişikliklerini, en sık düzensiz eylemleri ve şimdiki zamanın kullanım alanlarını ele alır.

> **INFO:** Türkçe “şimdiki zaman” (*-iyor*) ile “geniş zaman” (*-er/-ar*) arasında ayrım yapar; Fransızcada bu ikisi **tek bir biçimle**, présent ile karşılanır. *Je mange* hem “yiyorum” hem “yerim” demektir; hangisi olduğu bağlamdan anlaşılır.


## Üç eylem grubu

Eylemler mastar (sözlük) biçimlerinin sonuna göre sınıflanır:

- **1. grup:** *-er* ile bitenler (en kalabalık, düzenli) — *parler, manger, aimer*. Tek istisna *aller*'dir: *-er* ile bitse de düzensizdir ve 3. gruptadır.
- **2. grup:** *-ir* ile bitip çoğul köke *-iss-* ekleyenler — *finir, choisir, réussir*.
- **3. grup:** düzensizler — *-ir* (issiz), *-re*, *-oir* ile bitenler ve *être, avoir, aller* — *partir, prendre, vouloir*.

## 1. grup: -er eylemleri

Mastardan *-er* atılır, köke kişi ekleri eklenir. Eklerden üçü (*-e, -es, -ent*) **okunmaz**, bu yüzden üç kişi aynı duyulur.

| özne | *parler* (konuşmak) | ek |
|---|---|---|
| je | parle | -e |
| tu | parles | -es |
| il / elle / on | parle | -e |
| nous | parlons | -ons |
| vous | parlez | -ez |
| ils / elles | parlent | -ent |

**FR:** Je parle, tu parles, ils parlent.

**TR:** Konuşuyorum, konuşuyorsun, konuşuyorlar.

*parle*, *parles* ve *parlent* yazıda farklı, **söyleyişte aynıdır** — sondaki ekler okunmaz. Kişiyi ayıran, eylem değil öznedir: bir ad (*Marie parle*) ya da özne adılı. Bu yüzden Fransızcada özne hep söylenir; ortada bir ad yoksa adıl atılamaz.


### -er grubunda yazım değişiklikleri

Söyleyişi korumak için bazı *-er* eylemleri kökte küçük değişiklik yapar:

- *-ger* eylemleri *nous*'da araya **e** alır: *manger → nous mangeons*.
- *-cer* eylemleri *nous*'da **ç** olur: *commencer → nous commençons*.
- *acheter, lever* gibileri sessizden önce **è** alır: *j'achète*, ama *nous achetons*.
- *appeler, jeter* gibileri ünsüzü **çiftler**: *j'appelle*, ama *nous appelons*.

## 2. grup: -ir eylemleri (-iss-)

Mastardan *-ir* atılır; tekil kişiler *-is/-it*, çoğul kişiler köke **-iss-** ekleyerek çekilir.

| özne | *finir* (bitirmek) |
|---|---|
| je | finis |
| tu | finis |
| il / elle / on | finit |
| nous | finissons |
| vous | finissez |
| ils / elles | finissent |

> **WARNING:** Her *-ir* eylemi 2. grupta değildir. Ayırt edici işaret çoğul köktür: *finir → nous finissons* (2. grup), ama *partir → nous partons* (3. grup, *-iss-* yok). Bu yüzden yeni bir *-ir* eylemini *nous* biçimiyle birlikte öğrenmek gerekir.


## 3. grup: düzensiz eylemler

Sabit bir kalıpları yoktur; tek tek öğrenilir. En sık kullanılan dört temel eylem:

| özne | être | avoir | aller | faire |
|---|---|---|---|---|
| je/j' | suis | ai | vais | fais |
| tu | es | as | vas | fais |
| il/elle/on | est | a | va | fait |
| nous | sommes | avons | allons | faisons |
| vous | êtes | avez | allez | faites |
| ils/elles | sont | ont | vont | font |

Birçok 3. grup eylemi yine de yinelenen ekler taşır. Örneğin *prendre* (almak): *je prends, tu prends, il prend, nous prenons, vous prenez, ils prennent*.

**FR:** Nous prenons le train et ils font leurs valises.

**TR:** Trene biniyoruz, onlar da bavullarını hazırlıyor.

*prendre* ve *faire* düzensiz olsa da kişi ekleri (*-ons, -ez, -ent*…) tanıdıktır; düzensizlik çoğunlukla **kökte** olur, eklerde değil.


## Şimdiki zamanın kullanımı

Présent yalnızca “şu an”ı anlatmaz; birkaç değeri vardır:

- **Şu anda olan:** *Il dort en ce moment.* (Şu an uyuyor.)
- **Alışkanlık / yinelenen:** *Je cours tous les matins.* (Her sabah koşarım.)
- **Genel gerçek:** *L'eau bout à cent degrés.* (Su yüz derecede kaynar.)
- **Yakın gelecek (zaman belirteciyle):** *On part demain.* (Yarın gidiyoruz.) — bkz. [futur proche](/dil-bilgisi/fiil-grubu/bildirme-kipi/gelecek-zaman/futur-proche/)

**FR:** J'habite ici depuis trois ans.

**TR:** Üç yıldır burada oturuyorum.

Geçmişte başlayıp **hâlâ süren** bir durum *depuis* ile **şimdiki zamanda** verilir. Türkçe “-dır/-dir” ile aynı mantığı kurar; ama burada Fransızca geçmiş zaman değil, présent kullanır.


## Sık yapılan hatalar

- *-er* eklerini okumaya çalışmak: *parlent*'ta sondaki *-ent* okunmaz; duyulan, kökün son ünsüzüne kadarki bölümdür (« parl »).
- Her *-ir* eylemini 2. gruba sokmak: *je partis* (yanlış présent) değil, *je pars*.
- *nous* yazım değişikliğini atlamak: *nous mangons* değil, *nous mangeons*; *nous commencons* değil, *nous commençons*.
- Yardımcı eklemek: *je suis parle* değil, sadece *je parle* (présent tek sözcüktür).
- Süren durumu *depuis* ile geçmiş zamanda anlatmak: *j'ai habité depuis trois ans* değil, *j'habite depuis trois ans*. (Olumsuzda passé composé olağandır: *Je ne l'ai pas vu depuis lundi* — Onu pazartesiden beri görmedim.)
- Özneyi düşürmek: ekler kişiyi ayırmaya yetmediğinden yalın *parle* yetersizdir; *Marie parle* ya da *je parle* gerekir. (Özne yalnızca emir kipinde atılır.)