# İlgeçler

Fransızca ilgeçler (prépositions): à/de kaynaşmaları, ülke ve şehir adlarında en/au/aux, zaman ilgeçleri (dans, en, depuis, pendant) ve fiilin yönettiği ilgeçler.

Canonical URL: https://www.fransizcaogren.com/dil-bilgisi/fiil-grubu/ilgecler/


**CEFR seviyesi:** A2

İlgeç (*préposition*), kendinden sonra gelen öğeyi — başlıca bir adı, adılı ya da mastarı — cümlenin geri kalanına bağlayan **değişmez** sözcüktür. Yer, zaman, yön, neden, araç, aitlik gibi ilişkileri kurar. Türkçede bu ilişkiler çoğunlukla ad sonuna eklenen durum ekleriyle (*-de, -den, -e, ile*) verilirken, Fransızca bunu adın **önüne** gelen ayrı bir sözcükle yapar.

> **INFO:** Türkçedeki durum eklerinin işini Fransızcada adın önündeki ilgeç görür; ad biçimini değiştirmez. Yalnız eşleşme birebir değildir: aynı *-de* eki bağlama göre farklı ilgeçlere düşer — “Evdeyim” *Je suis **à** la maison* olur, “evin **içinde**” demek istersen *dans la maison* dersin. Ekleri çevirmek yerine ilişkinin kendisine bak.


## Sık kullanılan ilgeçler

*à* (-e, -de), *de* (-den, -in), *en* (içinde, ile), *dans* (-in içinde), *sur* (üstünde), *sous* (altında), *avec* (ile), *sans* (-siz), *pour* (için), *par* (-den, aracılığıyla), *chez* (-in evinde/yanında), *vers* (-e doğru), *entre* (arasında), *contre* (-e karşı), *avant* (-den önce), *après* (-den sonra), *depuis* (-den beri), *pendant* (boyunca).

## à ve de ile tanımlığın kaynaşması

*à* ve *de*, eril ve çoğul [tanımlıkla](/dil-bilgisi/isim-grubu/genel-bilgiler/tanimliklar/#birleşik-tanımlık-au-aux-du-des) (*le*, *les*) karşılaştığında **kaynaşır**:

| | + le | + les | + la | + l' |
|---|---|---|---|---|
| **à** | au | aux | à la | à l' |
| **de** | du | des | de la | de l' |

- *Je vais **au** cinéma.* (Sinemaya gidiyorum.) — *à + le*
- *C'est la voiture **du** voisin.* (Komşunun arabası.) — *de + le*
- *Il parle **aux** enfants.* (Çocuklara hitap ediyor.) — *à + les*; “çocuklar**la** konuşuyor” demek için *avec les enfants* kullanılır

*à la*, *à l'*, *de la*, *de l'* biçimlerinde kaynaşma olmaz.

## Yer ilgeçleri

Ülke ve şehir adlarında ilgeç, sözcüğün cinsiyetine ve sayısına göre değişir:

| durum | ilgeç | örnek |
|---|---|---|
| şehir | à | *à Istanbul*, *à Paris* |
| dişil ülke / ünlüyle başlayan | en | *en France*, *en Iran* |
| eril ülke | au | *au Japon*, *au Canada* |
| çoğul ülke | aux | *aux Pays-Bas*, *aux États-Unis* |

Bu tablo varsayılandır; tanımlık taşıyan yer adları kendi tanımlığıyla gelir ve kaynaşabilir (*au Caire* — Kahire'de, *à La Havane*), adaların ve kimi ülkelerin ilgeci ise tek tek öğrenilir.

Öteki yer ilgeçleri: *dans* (kapalı bir alanın içinde — *dans la boîte*), *sur* (üstünde — *sur la table*), *sous* (altında — *sous le lit*), *chez* (birinin evinde/yanında — *chez moi*, *chez le médecin*).

## Zaman ilgeçleri

Zaman bildiren ilgeçler ince ama önemli farklar taşır:

- **à**: belirli saat — *à huit heures* (saat sekizde).
- **en**: yıl, ay, mevsim — *en 2025*, *en juin*, *en été*. (Yalnız ilkbahar ayrıdır: **au printemps**.)
- **dans**: şu andan sonra geçecek süre — *dans deux jours* (iki gün **sonra**).
- **depuis**: başlayıp süren bir durum — *depuis lundi* (pazartesiden beri).
- **pendant**: bir eylemin sürdüğü zaman aralığı — *pendant les vacances* (tatil boyunca).

**FR:** Je finis dans une heure. / Je l'ai fait en une heure.

**TR:** Bir saat sonra bitiririm. / Onu bir saatte yaptım.

*dans* olayın ne kadar sonra olacağını söyler; *en* ise sınırları belli, tamamlanan bir iş için **harcanan** süreyi verir — bu yüzden ikisi de cümlenin zamanı ve olayın türüyle birlikte çalışır.


## Mastardan önce ilgeç

Bir ilgeçten sonra eylem geldiğinde, eylem **mastar** kalır (*pour réussir*, *sans parler*, *avant de partir*, *afin de comprendre*). Bu konu, [kişisiz kipler](/dil-bilgisi/fiil-grubu/bildirme-disindaki-kipler/kisisiz-kipler/) dersinde ayrıntılı işlenir.

> **WARNING:** Bazı eylemler belirli bir ilgeci **zorunlu** kılar ve bu seçim Türkçeden tahmin edilemez: *téléphoner **à** quelqu'un* (birine telefon etmek), *jouer **au** tennis* (tenis oynamak) ama *jouer **du** piano* (piyano çalmak). Hangi eylemin hangi ilgeci aldığı, eylemle birlikte öğrenilmelidir.


## Sık yapılan hatalar

- *à le* ve *de le* yazmak: kaynaşmış biçimler zorunludur — *à le cinéma* değil, doğrusu **au cinéma**; *de le voisin* değil **du voisin**.
- Ülke adlarında yanlış ilgeç: *à France* değil **en France**, *en Japon* değil **au Japon**.
- *dans* ile *en*'i zaman anlamında karıştırmak: “bir saat sonra” için *en une heure* değil, doğrusu **dans une heure**'dür.
- Mevsimlerde *en printemps* demek: doğrusu **au printemps**'tır (öteki mevsimler *en* alır).
- Eylemin yönettiği ilgeci atmak ya da değiştirmek: *téléphoner quelqu'un* değil, doğrusu **téléphoner à quelqu'un**'dür.