# Belgisiz Sıfatlar

Fransızca belgisiz sıfatlar (adjectifs indéfinis): chaque, plusieurs, quelques, certains, tout/toute/tous/toutes, aucun, même, autre; biçimleri ve kuralları.

Canonical URL: https://www.fransizcaogren.com/dil-bilgisi/isim-grubu/sifatlar/belgisiz-sifatlar/


**CEFR seviyesi:** A2

Belgisiz sıfatlar (*adjectifs indéfinis*), bir ismi kesin sayı vermeden miktar ya da nitelik bakımından niteleyen tamlayanlardır: *her, birçok, birkaç, bazı, hiçbir, bütün, aynı, başka* gibi. İsmin önünde durur ve çoğu zaman onunla tür/sayı bakımından uyuşur. Bu ders en sık kullanılan belgisiz sıfatları, biçimlerini ve özel kurallarını ele alır.

> **INFO:** Bu sözcükler “belgisiz”dir çünkü ismi belirli bir sayıya bağlamadan, bulanık bir miktar veya nitelik verir. Türkçedeki *bazı, birkaç, her, bütün, aynı, başka* karşılıklarına denk düşerler; ama Fransızcada bunların çoğu, niteledikleri isme göre biçim değiştirir.


## Miktar bildirenler

| Sıfat | Anlam | Not |
|---|---|---|
| chaque | her | her zaman tekil |
| plusieurs | birden çok, birkaç | her zaman çoğul, tek biçim |
| quelques | birkaç | çoğul |
| certains / certaines | bazı | çoğul, tanımlıksız |
| tout / toute / tous / toutes | bütün, her | isimle uyuşur |
| aucun / aucune | hiçbir | çekimli fiilli cümlede *ne* ile |

**FR:** Chaque élève a un cahier.

**TR:** Her öğrencinin bir defteri var.

*chaque* daima tekildir ve tekil isimle gelir: *chaque jour* (her gün). Çoğul yapılmaz.


**FR:** J'ai plusieurs questions.

**TR:** Birden fazla sorum var.

*plusieurs* daima çoğuldur ve tek bir biçimi vardır (eril/dişil değişmez). Asla tanımlıkla kullanılmaz. “Birden çok, birkaç” der; büyük bir sayı anlatmaz — “çok” demek için [*beaucoup de*](/dil-bilgisi/isim-grubu/sifatlar/miktar-sifatlari/#belirsiz-miktar-kalıpları) kullanılır.


**FR:** Certaines personnes préfèrent le thé.

**TR:** Bazı insanlar çayı tercih eder.

Çoğul *certains/certaines* “bazı” anlamında tanımlıksız gelir ve isimle tür uyumu yapar.


### tout: dört biçim, iki kalıp

*tout* isimle tam uyum yapar:

| Eril tekil | Dişil tekil | Eril çoğul | Dişil çoğul |
|---|---|---|---|
| tout | toute | tous | toutes |

İki kalıbı ayırmak gerekir. Tekil isim **tanımlıksız** gelirse “her/herhangi bir” demektir: *toute personne* (herkes, her kişi), *à toute heure* (her saatte). **Tanımlıklı** kalıp ise tekilde “tamamı, bütün”, çoğulda sıklık (“her”) anlatır:

**FR:** tout le livre — toute la journée — tous les jours

**TR:** kitabın tamamı — bütün gün — her gün

Tekilde süre/bütünlük: *toute la journée* (bütün gün boyunca). Çoğulda sıklık: *tous les jours* (her gün). *tout*, birlikte geldiği tanımlık, gösterme veya iyelik sıfatının **önüne** konur: *tout le monde*, *tous ces livres*, *tous mes amis*.


### aucun: olumsuzun sıfatı

*aucun / aucune* “hiçbir” demektir; genellikle tekildir. Çekimli fiilli olumsuz cümlede [**ne** ile birlikte](/dil-bilgisi/tumce-turleri/olumsuz-cumleler/#diğer-olumsuzluk-yapıları) kullanılır.

**FR:** Je n'ai aucune idée.

**TR:** Hiçbir fikrim yok.

*aucun(e)* olumsuzluk taşır; fiildeki *ne* ile bütünleşir. *pas* ile birlikte kullanılmaz: *ne … aucun* yeterlidir.


Fiilsiz öbeklerde ve ilgeçten sonra *ne* olmaz: *sans aucun doute* (hiç kuşkusuz), *Aucun problème !* (Hiç sorun değil!). Yalnızca çoğul kullanılan isimlerle de çoğul olur: *aucuns frais* (hiçbir masraf).

## Nitelik / kimlik bildirenler

| Sıfat | Anlam | Not |
|---|---|---|
| même / mêmes | aynı | belirli tanımlıkla (*le même*) |
| autre / autres | başka, diğer | çoğunlukla tanımlıkla (*un autre*, *les autres*) |
| tel / telle / tels / telles | böyle, öyle bir | en yaygın kalıp: *un tel* |

**FR:** Nous avons le même livre.

**TR:** Aynı kitaba sahibiz.

*même* isimden önce “aynı” demektir ve belirli tanımlıkla gelir. Ayrıca vurgulu kişi adıllarına kısa çizgiyle eklenip “kendim, kendisi…” anlamı kurar: *moi-même* (ben kendim), *lui-même* (o kendisi), çoğulda *s* alır: *nous-mêmes* (biz kendimiz).


**FR:** Je voudrais un autre café.

**TR:** Başka bir kahve isterim.

*autre* “başka/diğer” demektir ve çoğunlukla bir tanımlıkla kullanılır: *un autre*, *l'autre*, *les autres*. Tanımlıksız kalıpları da vardır: *d'autres personnes* (başka insanlar), *autre chose* (başka bir şey).


## Tanımlık alıp almama

Belgisiz sıfatların çoğu [tanımlıksız](/dil-bilgisi/isim-grubu/genel-bilgiler/tanimliklar/) gelir (*plusieurs livres*, *quelques amis*, *chaque jour*). Ancak *autre, certain, même, quelque, tel, tout* bazı kullanımlarda bir tanımlıkla birlikte gelir (*une autre fois*, *le même jour*, *un tel homme*). Bunlar katı kurallar değil, sık görülen kalıplardır; hangisinin tanımlık aldığı kullanımdan kullanıma değişir ve örnekleriyle öğrenilir.

## Sık yapılan hatalar

- *chaque*'i çoğul yapmak: *chaque jours* değil, *chaque jour*.
- *plusieurs*'ü tekil ya da tanımlıkla kullanmak: *un plusieurs* veya *plusieurs livre* değil, *plusieurs livres*.
- *aucun*'u *pas* ile birlikte kullanmak: *Je n'ai pas aucune idée* değil, *Je n'ai aucune idée*.
- *tout*'un yerini şaşırmak; tamlayandan önce gelir: *le tout monde* değil, *tout le monde*.
- *certains/certaines*'i isimle uyuşturmamak: *certains personnes* değil, *certaines personnes*.
- *même*'i isimle uyuşturmamak: çoğulda *les mêmes livres*.