# Gösterme Sıfatları

Fransızca gösterme sıfatları (adjectifs démonstratifs): ce, cet, cette, ces biçimleri, ce/cet ayrımı, soluklu h istisnası ve -ci/-là kullanımı.

Canonical URL: https://www.fransizcaogren.com/dil-bilgisi/isim-grubu/sifatlar/gosterme-sifatlari/


**CEFR seviyesi:** A1

Gösterme sıfatları (*adjectifs démonstratifs*), bir ismi işaret ederek “bu, şu, o” anlamını veren tamlayanlardır. Yalnızca göz önündekini işaret etmekle kalmaz; daha önce söylenmiş bir şeyi geri çağırabilir (*J'ai lu un roman. Ce roman est passionnant.* — Bir roman okudum. Bu roman çok sürükleyici.) ve zaman dilimi belirtebilir (*cette semaine* — bu hafta). İsmin önüne gelir, tanımlığın (*le, la, les*) yerini tutar ve onunla birlikte kullanılmaz. Fransızcada bu sıfatlar isme göre [**tür**](/dil-bilgisi/isim-grubu/genel-bilgiler/isimlerde-tur/) ve **sayı** bakımından biçim değiştirir. Bu ders biçimlerini, kullanımını ve yakın/uzak ayrımını ele alır.

> **INFO:** Türkçede “bu, şu, o” sözcükleri isme göre değişmez: *bu kitap*, *bu kitaplar*, *bu masa* hepsinde aynıdır. Fransızcada ise gösterme sıfatının, ismin türüne, sayısına ve sonraki sözcüğün ilk sesine göre seçilen dört yazılı biçimi vardır.


## Biçimler

| Tür / sayı | Biçim | Örnek |
|---|---|---|
| eril tekil (sessiz başlangıç) | ce | ce livre (bu kitap) |
| eril tekil (ünlü / sessiz *h*) | cet | cet ami (bu arkadaş) |
| dişil tekil | cette | cette maison (bu ev) |
| çoğul (her tür) | ces | ces enfants (bu çocuklar) |

## ce mi, cet mi?

Eril tekil isimlerde iki biçim vardır. Ünlüyle ya da sessiz *h* ile başlayan eril isimden önce, söyleyişi akıcı tutmak için **cet** kullanılır; ötekilerde **ce**.

**FR:** ce garçon — cet homme

**TR:** bu oğlan — bu adam

*garçon* sessizle başladığı için *ce*; *homme* sessiz *h* (yani ünlü gibi) ile başladığı için *cet*. *cet* ve *cette* aynı okunur, ama biri eril biri dişildir.


Dikkat: her *h* sessiz değildir. [Soluklu *h*](/dil-bilgisi/alfabe-ve-ses/ulama/#soluklu-h-ve-sessiz-h-ayrımı) (*h aspiré*) ile başlayan eril isimler ünsüzle başlıyormuş gibi davranır ve **ce** alır: *cet homme* ama *ce héros* (bu kahraman), *ce hasard* (bu rastlantı). Bir sözcüğün *h*'sinin soluklu mu sessiz mi olduğu yazıdan anlaşılmaz; sözlükten bakıp ezberlemek gerekir.

> **WARNING:** *cet* yalnızca **eril** isimler içindir; dişil isimlerde her zaman *cette* gelir. Söyleyişleri aynı olduğu için yazıda karıştırmamak gerekir: *cet hôtel* (eril), *cette histoire* (dişil).


## Tanımlığın yerini tutar

Gösterme sıfatı kullanıldığında ismin önüne ayrıca [tanımlık](/dil-bilgisi/isim-grubu/genel-bilgiler/tanimliklar/) konmaz; ikisi bir arada bulunmaz.

**FR:** le livre → ce livre

**TR:** kitap → bu kitap

*ce livre* doğrudur; *ce le livre* yanlıştır. Gösterme sıfatı zaten tamlayan görevini üstlenir.


## Yakını ve uzağı ayırmak: -ci ve -là

Fransızcada gösterme sıfatı tek başına hem “bu” hem “şu/o” anlamına gelebilir. Yakın ile uzağı kesin ayırmak gerektiğinde, isme **-ci** (burada, yakın) veya **-là** (orada, uzak) eklenir; isimle ek arasına kısa çizgi konur.

**FR:** ce livre-ci — ce livre-là

**TR:** bu (yakındaki) kitap — şu (uzaktaki) kitap

*-ci* yakını, *-là* uzağı belirtir. İki şeyi karşılaştırırken çok işe yarar: *Je préfère cette robe-ci à cette robe-là* (Bu elbiseyi şu elbiseye tercih ederim).


Bu karşıtlık en çok iki şey açıkça ayırt edilirken işler. Günlük konuşmada *-là* daha yaygındır ve mesafe belirtmeden “o/şu belirli şey” demek için de kullanılır: *ce livre-là* çoğu zaman sadece “o kitap” demektir; *-ci* ise daha çok böyle açık karşılaştırmalarda duyulur.

## Sık yapılan hatalar

- Dişil isimde *cet* kullanmak; dişilde her zaman *cette* gelir.
- Soluklu *h* ile başlayan eril isimde *cet* kullanmak: *cet héros* değil, *ce héros*.
- *cet* ile *cette*'i söyleyişleri aynı diye yazıda karıştırmak.
- Gösterme sıfatını tanımlıkla birlikte kullanmak: *ce le livre* değil, sadece *ce livre*.
- Çoğulda biçimi değiştirmeyi unutmak: *ce livres* değil, *ces livres*.
- *-ci* / *-là* eklerinde çizgiyi atlamak: *ce livre ci* değil, *ce livre-ci*.