# Miktar Sıfatları

Fransızca sayılar ve sıra sayıları: asıl sayıların yazımı, vingt/cent çoğul kuralı, premier/deuxième kuruluşu ve beaucoup de gibi miktar kalıpları.

Canonical URL: https://www.fransizcaogren.com/dil-bilgisi/isim-grubu/sifatlar/miktar-sifatlari/


**CEFR seviyesi:** A1

Miktar sıfatları, bir ismin **kaç tane** olduğunu ya da **kaçıncı sırada** bulunduğunu gösteren tamlayanlardır. İki ana grupları vardır: **asıl sayılar** (*adjectifs numéraux cardinaux* — bir, iki, üç…) ve **sıra sayıları** (*adjectifs numéraux ordinaux* — birinci, ikinci…). İsmin önünde dururlar. Bu ders sayıların yazımını, değişip değişmediklerini, sıra sayılarının kuruluşunu ve miktar belirten kalıpları ele alır.

> **INFO:** Türkçede sayıdan sonra isim **tekil** kalır: *iki kitap*, *beş ev*. Fransızcada ise birden büyük bir sayıdan sonra isim [**çoğul**](/dil-bilgisi/isim-grubu/genel-bilgiler/isimlerde-sayi/) olur: *deux livres*, *cinq maisons*. Bu, sayılarla ilgili en sık unutulan farktır.


## Asıl sayılar

Sayma sayıları ismin önüne gelir ve genel olarak **değişmez** (eril/dişile göre biçim almaz). Temel sayılar:

| Sayı | Yazılışı | Sayı | Yazılışı |
|---|---|---|---|
| 1 | un / une | 11 | onze |
| 2 | deux | 12 | douze |
| 3 | trois | 20 | vingt |
| 4 | quatre | 21 | vingt et un |
| 5 | cinq | 30 | trente |
| 6 | six | 70 | soixante-dix |
| 7 | sept | 80 | quatre-vingts |
| 8 | huit | 90 | quatre-vingt-dix |
| 9 | neuf | 100 | cent |
| 10 | dix | 1000 | mille |

**FR:** deux livres — trois maisons

**TR:** iki kitap — üç ev

Fransızcada sayıdan sonra isim çoğul olur (*livres*, *maisons*); Türkçede isim tekil kalır.


### Değişen birkaç durum

Sayılar çoğunlukla değişmese de birkaç kural vardır:

- **un**, isme göre [tür](/dil-bilgisi/isim-grubu/genel-bilgiler/isimlerde-tur/) alır: *un livre* (eril), *une table* (dişil), *vingt et une pages* (yirmi bir sayfa).
- **vingt** ve **cent**, bir sayıyla çarpıldıklarında **-s** alır: *quatre-vingts* (80), *deux cents* (200). Sayıyı sürdüren başka bir sayı sözcüğü gelirse *-s* düşer: *quatre-vingt-trois* (83), *deux cent cinq* (205). İsim gelince düşmez: *quatre-vingts millions* (seksen milyon).
- **mille** her zaman değişmez: *trois mille* (3000).

> **WARNING:** *million* ve *milliard* aslında birer isimdir, sayı sıfatı değil; bu yüzden çoğulda *-s* alırlar ve ardından *de* gelir: *deux millions d'habitants* (iki milyon kişi).


### Yazımda kısa çizgi ve “et”

Geleneksel yazımda birleşik sayıların öğeleri **kısa çizgiyle** bağlanır: *dix-sept* (17), *quatre-vingt-quatre* (84). 21, 31, 41, 51, 61 ve 71’de birler basamağı çizgisiz **et** ile eklenir: *vingt et un*, *trente et un*. Dikkat: 81 ve 91’de *et* yoktur: *quatre-vingt-un*, *quatre-vingt-onze*. 1990 düzeltilmiş yazımı ise tüm öğeleri çizgiyle bağlamaya izin verir: *vingt-et-un*, *cent-vingt-trois* — iki yazım da kabul edilir; bu site geleneksel yazımı kullanır.

## Sıra sayıları

Bir şeyin sıradaki yerini gösterir. Kural, asıl sayının sonuna **-ième** eklemektir; “birinci” için *premier/première*, “ikinci” için *deuxième*'in yanında *second/seconde* de kullanılır.

| Asıl | Sıra | Anlam |
|---|---|---|
| un | premier / première | birinci |
| deux | deuxième (second/seconde) | ikinci |
| trois | troisième | üçüncü |
| quatre | quatrième | dördüncü |
| cinq | cinquième | beşinci |
| neuf | neuvième | dokuzuncu |

**FR:** le premier jour — la première fois

**TR:** ilk gün — ilk kez

Tür ayrımını yalnızca *premier/première* ve *second/seconde* yapar; *-ième* biçimleri iki tür için ortaktır (*le deuxième jour*, *la deuxième fois*). Çoğulda ise hepsi *-s* alır: *les premiers jours* (ilk günler), *les deuxièmes étapes* (ikinci aşamalar).


> **INFO:** Sıra sayısı yapılırken bazı küçük yazım ayarları olur: sonu *-e* ile biten sayıdan *e* düşer (*quatre → quatrième*), *cinq*'e *u* eklenir (*cinquième*), *neuf*'ün *f*'si *v* olur (*neuvième*).


## Belirsiz miktar kalıpları

Kesin sayı yerine bulanık bir miktar için *de* ile kurulan kalıplar kullanılır: *beaucoup de* (çok), *un peu de* (biraz), *trop de* (çok fazla), *assez de* (yeterince), *peu de* (az). Belirsiz bir miktardan söz edilirken bunlardan sonra [tanımlık](/dil-bilgisi/isim-grubu/genel-bilgiler/tanimliklar/) konmaz, doğrudan **de** gelir. (*plusieurs*, *quelques* gibi sayı vermeyen öteki sıfatlar için [belgisiz sıfatlar](/dil-bilgisi/isim-grubu/sifatlar/belgisiz-sifatlar/) dersine bak.)

**FR:** beaucoup de livres — un peu de pain

**TR:** çok kitap — biraz ekmek

Belirsiz miktar anlamında *beaucoup des livres* değil, *beaucoup de livres* denir.


Belirli bir gruptan ya da maddeden söz edilirken *de + belirli tanımlık* korunur ve anlam değişir: *beaucoup des amis de Paul* (“Paul'ün arkadaşlarının çoğu”), *un peu du pain que tu as acheté* (“aldığın ekmekten biraz”). Bu düzeyde ana kural yine yalın *de*'dir.

## Sık yapılan hatalar

- Sayıdan sonra ismi tekil bırakmak: *deux livre* değil, *deux livres*.
- *quatre-vingts*'nin *-s*'sini ardında sayı varken korumak: *quatre-vingts-trois* değil, *quatre-vingt-trois*.
- *un*'u dişil isimde değiştirmeyi unutmak: *vingt et un pages* değil, *vingt et une pages*.
- *premier*'in dişilini atlamak: *la premier fois* değil, *la première fois*.
- Miktar kalıbından sonra tanımlık koymak: belirsiz miktar anlamında *beaucoup des amis* değil, *beaucoup d'amis*.
- Sıra sayısını çoğulda değişmez sanmak: *les premier jours* değil, *les premiers jours*.
- 17, 18, 19 gibi sayıları ayrı yazmak: *dix sept* değil, *dix-sept*.