# Soru Tümceleri

Fransızca soru cümleleri: tonlama, est-ce que ve devrik kuruluş; où, quand, comment gibi soru sözcükleri; qui/que/quoi, quel ve oui/non/si yanıtları.

Canonical URL: https://www.fransizcaogren.com/dil-bilgisi/tumce-turleri/soru-tumceleri/


**CEFR seviyesi:** A1

Soru cümlesi (*phrase interrogative*), çoğunlukla bilgi almak için kurulur. Fransızcada aynı soru üç farklı şekilde kurulabilir; bunlar kabaca üç dil düzeyine karşılık gelir: günlük (*familier*), standart (*courant*) ve resmî (*soutenu*). Üçü de doğrudur; hangisinin seçileceğini çoğunlukla konuşma ortamı belirler. Sorular ayrıca ikiye ayrılır: “evet” veya “hayır” yanıtı verilen **genel sorular** ve bir soru sözcüğüyle kurulan **özel sorular**.

## Genel (evet/hayır) sorular

Aynı soru üç düzeyde şöyle kurulur:

| düzey | yapı | örnek |
|---|---|---|
| günlük | tonlama (söz dizimi değişmez) | *Tu viens ?* |
| standart | est-ce que + düz cümle | *Est-ce que tu viens ?* |
| resmî | özne–eylem devrilmesi (*inversion*) | *Viens-tu ?* |

Devrik kuruluşta özne adılı eylemin **ardına** geçer ve araya kısa çizgi girer. Üçüncü tekil kişide eylem ünlüyle bitiyorsa, söyleyişi kolaylaştırmak için araya bir **-t-** eklenir:

- *A-t-il fini ?* (Bitirdi mi?)
- *Parle-t-elle français ?* (Fransızca konuşur mu?)

Eylem zaten *t* ya da *d* ile bitiyorsa ek *-t-* gelmez; var olan harf bağlanır: *Vient-il ?*, *Prend-il ?*

Özne bir ad ise, ad başta söylenir, sonra eylem bir adılla devrilir: *Pierre est-il là ?* (Pierre orada mı?)

**FR:** Tu travailles ici ? / Est-ce que tu travailles ici ? / Travailles-tu ici ?

**TR:** Burada mı çalışıyorsun?

Üç biçim de aynı soruyu sorar; fark büyük ölçüde dil düzeyidir. Türkçe bu ayrımı tek bir *mı* soru ekiyle, tonlamayla verir. Düzey eşleşmesini katı bir kural sayma: devrik biçim, *Quelle heure est-il ?* gibi kalıplaşmış sorularda günlük konuşmada da geçer; tonlama sorusu da yalnızca samimi ortama özgü değildir.


## Özel (soru sözcüklü) sorular

Belirli bir bilgi sorulduğunda bir soru sözcüğü kullanılır: *où* (nerede), *quand* (ne zaman), *comment* (nasıl), *pourquoi* (neden), *combien* (ne kadar/kaç).

Bunlar da üç düzeyde kurulabilir:

- *Où tu vas ?* (günlük)
- *Où est-ce que tu vas ?* (standart)
- *Où vas-tu ?* (resmî)

## qui, que, quoi

Kişileri ve nesneleri sormak için [ayrı adıllar](/dil-bilgisi/isim-grubu/zamirler/soru-ve-unlem-adillari/) kullanılır; özne mi tümleç mi olduklarına göre biçim değişir:

| anlam | özne | tümleç |
|---|---|---|
| kim (insan) | *Qui* parle ? | *Qui* est-ce que tu vois ? / *Qui* vois-tu ? |
| ne (nesne) | *Qu'est-ce qui* se passe ? | *Qu'est-ce que* tu fais ? / *Que* fais-tu ? |

Bir ilgeçten sonra “ne” sorusunda **quoi** kullanılır: *À quoi penses-tu ?* (Ne düşünüyorsun?), *De quoi parlez-vous ?* (Neden söz ediyorsunuz?)

## quel: soru sıfatı

[*quel*](/dil-bilgisi/isim-grubu/sifatlar/soru-ve-unlem-sifatlari/), bir adı niteleyen soru sözcüğüdür (“hangi/ne”); nitelediği adla cinsiyet ve sayıda **uyuşur**: *quel*, *quelle*, *quels*, *quelles*.

- *Quel livre lis-tu ?* (Hangi kitabı okuyorsun?)
- *Quelle heure est-il ?* (Saat kaç?)
- *Quelles langues parlez-vous ?* (Hangi dilleri konuşuyorsunuz?)

## Yanıt: oui, non, si

Olumlu sorulara *oui* (evet) ya da *non* (hayır) ile yanıt verilir. Ancak **olumsuz** bir soruya olumlu yanıt vermek gerektiğinde *oui* değil **si** kullanılır:

**FR:** — Tu ne viens pas ? — Si, je viens.

**TR:** — Gelmiyor musun? — Aksine, geliyorum.

Fransızca, olumsuz bir soruyu çürütüp “tam tersine, evet” demek için özel bir sözcük kullanır: *si*. Türkçede bu işi bağlam ve tonlama üstlenir; Fransızcada ayrı bir sözcük gerekir.


## Sık yapılan hatalar

- Devrik soruda *-t-*'yi unutmak: *a-il fini* değil, doğrusu **a-t-il fini**'dir.
- *est-ce que* ile devrik kuruluşu birleştirmek: *est-ce que viens-tu* değil; ya *est-ce que tu viens* ya da *viens-tu* denir.
- Olumsuz soruya *oui* ile karşılık vermek: çürütürken doğrusu **si**'dir.
- *qu'est-ce qui* (özne) ile *qu'est-ce que* (tümleç) karıştırmak: “ne oluyor” için **qu'est-ce qui se passe**, “ne yapıyorsun” için **qu'est-ce que tu fais** gerekir.
- *quel*'i adla uyuşturmamak: *quel heure* değil, doğrusu **quelle heure**'dür.