# Ünlem Tümceleri

Fransızca ünlem cümleleri: quel, que ve comme kalıpları, günlük dilde qu'est-ce que / ce que, derece bildiren si ve tellement, ünlem sözcükleri ve noktalama.

Canonical URL: https://www.fransizcaogren.com/dil-bilgisi/tumce-turleri/unlem-tumceleri/


**CEFR seviyesi:** A2

Ünlem cümlesi (*phrase exclamative*), şaşkınlık, hayranlık, sevinç, öfke veya üzüntü gibi duyguları güçlü biçimde ifade eder. Bir soru gibi bilgi istemez. Çoğu zaman bir düşünce de bildirir ancak asıl amaç duyguyu vurgulamaktır: *Comme tu es gentil !* (Ne kadar naziksin!) Sonuna ünlem işareti (*point d'exclamation*) konur. Fransızcada ünlem cümleleri farklı kalıplarla kurulabilir; en yaygınlarında *quel*, *que* ve *comme* kullanılır.

## quel ile

[*quel*](/dil-bilgisi/isim-grubu/sifatlar/soru-ve-unlem-sifatlari/), bir adı vurgulayarak ünlem kurar (“ne … !”, “ne kadar … bir … !”). Nitelediği adla cinsiyet ve sayıda **uyuşur**: *quel*, *quelle*, *quels*, *quelles*. Soru biçiminin tersine burada araya **tanımlık girmez**:

- *Quel beau temps !* (Ne güzel hava!)
- *Quelle bonne idée !* (Ne güzel fikir!)
- *Quels beaux jardins !* (Ne güzel bahçeler!)

## que ve comme ile

*que* ve *comme*, bir cümlenin tamamını yoğunlaştırır (“ne kadar … !”). İkisi de tam bir cümlenin başına gelir ve bu kalıplarda anlamca hemen hemen eştir (*comme* biraz daha konuşma diline yakındır):

- *Que c'est beau !* (Ne kadar güzel!)
- *Comme tu es gentil !* (Ne kadar naziksin!)
- *Que le temps passe vite !* (Zaman ne çabuk geçiyor!)

**FR:** Quelle belle voiture ! / Comme cette voiture est belle !

**TR:** Ne güzel araba! / Bu araba ne kadar güzel!

*quel* doğrudan bir **isimle** kullanılır (*quelle belle voiture*); *comme* ise bütün **cümleyi** vurgular (*comme … est belle*). İkisi de benzer bir hayranlık anlatır ancak farklı öğeleri öne çıkarır.


## Günlük dilde: qu'est-ce que, ce que

Teklifsiz konuşmada aynı yoğunlaştırma *qu'est-ce que* ve *ce que* ile de yapılır:

- *Qu'est-ce qu'il fait chaud !* (Amma da sıcak!)
- *Ce que c'est cher !* (Ne kadar pahalı!)

## si ve tellement ile

Bir sıfatın ya da belirtecin derecesini abartmak için *si* ya da *tellement* (“öyle … ki / o kadar”) kullanılır:

- *C'est si beau !* (Öyle güzel ki!)
- *Il est tellement fatigué !* (O kadar yorgun ki!)

## Ünlem sözcükleri

Kimi ünlemler tek başına, eylemsiz bir tepki verir: *Oh !*, *Ah !*, *Tiens !* (Bak hele!), *Bravo !*, *Zut !* (Hay aksi!), *Quoi !* (Ne!). Bunlar çoğu zaman asıl ünlem cümlesinden önce gelir: *Oh ! Quelle surprise !*

> **INFO:** Fransa Fransızcasının yazım geleneğinde ünlem ve soru işaretinden [**önce ince bir boşluk**](/dil-bilgisi/alfabe-ve-ses/noktalama/#en-önemli-fark-işaretten-önce-boşluk) bırakılır: *Quel dommage !* Bu, Türkçe ve İngilizcedeki bitişik kullanımdan (*Quel dommage!*) ayrılan bir tipografi geleneğidir; bu site de onu izler.


## Sık yapılan hatalar

- *quel*'den sonra tanımlık koymak: *quel un beau jardin* değil, doğrusu **quel beau jardin**'dir; ünlemde tanımlık kullanılmaz.
- *quel*'i adla uyuşturmamak: *quel belle maison* değil, doğrusu **quelle belle maison**'dur.
- *quel* ile *comme*'u aynı cümlede üst üste kullanmak: ya *quelle belle voiture* ya da *comme cette voiture est belle* denir, ikisi birden değil.
- Bir cümleyi *quel* ile yoğunlaştırmaya çalışmak: tam cümlede *quel c'est beau* değil, doğrusu **que c'est beau** ya da **comme c'est beau**'dur.
- Ünlem iminden önce boşluk bırakmamak: Fransa'nın yazım geleneğinde doğrusu *Bravo !* gibi ince boşluklu biçimdir.